Gratis maandelijkse krant zonder reclame    Schrijf u in zonder verplichting
Taal · Nederlands
Wat opkomt · 19 juni 2026

Het Open Vizier

Een krant over denken zonder oogkleppen

Gratis informatieblad zonder reclameOnafhankelijk, geen mening, geen verkoop van gegevensHoud mij op de hoogte →
De anti-immuunziekte van Brussel maakt dat we arm worden

Malta, 19 juni 2026 · Lead artikel · Brussel

De anti-immuunziekte van Brussel maakt dat we arm worden

CBAM, ETS en Pillar Two — drie aanvallen tegelijk. De BiCRS/Ethanol-route wordt genegeerd. De inwoner van Europa wordt arm gemaakt door zijn eigen leiding.

Jacobus van Merksteijn · 19 juni 2026

Sinds 1 januari 2026 maakt Brussel zijn eigen industrie €75 per ton CO₂ duurder. Geen rebate voor wie exporteert. Tegelijk loopt de minimum-tax. Tegelijk versmalt de fiscale ruimte. Drie aanvallen op het productieve weefsel, gelijktijdig, vanuit één leiding.

Wat er nu gebeurt:

CBAM ging op 1 januari 2026 in zijn definitieve fase. €75,36 per ton CO₂ op import van staal, aluminium, cement, kunstmest, elektriciteit en waterstof. De Europese Commissie schat de kosten op €2,1 miljard per kwartaal. EU-exporteurs naar markten buiten Europa krijgen géén rebate — pure "reverse carbon leakage". De gratis ETS-allocatie wordt afgebouwd van 97,5% (2026) naar 0% (2034).

Bronnen: GoClimate, juni 2026 · Green Calculus, juni 2026

EU ETS staat op €60-€75 per ton CO₂. Shipping zit per 2026 voor 100% in het systeem. ETS2 (gebouwen + transport-brandstof) komt eraan in 2027/2028. Elke €10 stijging maakt gas €5-€8 duurder voor de huishoudens. Voor energie-intensieve industrie — Tata, Nyrstar, chemie, kunstmest — wordt het rekenmodel onhoudbaar.

Bron: SurgePV, mei 2026

Pillar Two / minimum-tax 15% is per 2024 ingevoerd. Eerste GIR-deadline: 30 juni 2026. Multinationals met €750 mln+ omzet moeten in élke jurisdictie 15% effectieve belasting betalen. Alle nationale incentives — patentbox, R&D-aftrek, investeringsfaciliteit — worden via top-up effectief uitgehold. Tegelijk: in Nederland Box 3 op fictief rendement, in Frankrijk PFU + CSG omhoog, in heel Europa DAC7+DAC9-rapportage. Het wordt allemaal duurder.

Bronnen: Acclime, juni 2026 · Global Law Experts, mei 2026

RED III erkent waterstof als toekomstige industriële infrastructuur — Duitsland legde net 10% RFNBO-quota vast voor 2040. Voor BiCRS, bio-ethanol, kringloopkoolstof wordt het kader strenger: 70-80% GHG-besparing verplicht, third-party audit, en voedsel- en voedergewassen worden uitgefaseerd. CropEnergies AG (Europese marktleider in bio-ethanol) pleit expliciet voor erkenning van crop-based biomass en CCU. Brussel wijst dat af.

Bronnen: Voice of Renewables, april 2026 · WABIO Technology, juni 2026

Dat is het pakket. Wat het werkelijk is, in dezelfde taal als het Den Haag-artikel:

De anti-immuunziekte van Brussel valt het Europese productieve weefsel aan, vanuit ten minste drie kanten tegelijk — terwijl de enige werkende eigen koolstofkringloop, BiCRS en bio-ethanol, systematisch wordt genegeerd ten gunste van geïmporteerde waterstof.

De waanzin in vier getallen

€75,36. Wat Brussel per ton CO₂ aan zijn eigen industrie oplegt — terwijl Amerikaanse en Chinese concurrenten €0 betalen op hun thuismarkten.

€2,1 miljard. Wat één kwartaal CBAM nu kost. Voor heel 2026 betekent dat tussen €8 en €15 miljard. Allemaal opgehoest door Europese importeurs en hun afnemers.

€0. Wat een EU-exporteur naar derde markten als rebate krijgt. Hij betaalt de ETS-prijs binnen Europa én concurreert vervolgens met partijen die elders géén carbon-prijs betalen. Pure structurele zelfondergang.

15%. De minimum-tax die elk nationaal economisch sturingsinstrument neutraliseert. Patentbox in Nederland? Top-up. Investeringsaftrek in België? Top-up. Strategic-investment-stabilisatie in Griekenland? Top-up. Nationaal economisch beleid is per definitie buiten werking gesteld.

Vier getallen, één conclusie: de Europese inwoner wordt arm gemaakt door zijn eigen leiding. Niet door China, niet door Amerika, niet door Rusland. Door Brussel.

De BiCRS-blindheid

Wat Brussel niet ziet — of niet wil zien.

Europa heeft één productieve route voor eigen energie en eigen koolstofkringloop die nu kan worden opgeschaald: BiCRS en bio-ethanol. Biomass uit eigen landbouw, fermentatie tot ethanol, koolstof opgevangen en geretourneerd naar de bodem. Geen importafhankelijkheid van LNG of waterstof uit verre landen. Geen CBAM nodig, want het is een gesloten Europese kringloop. Geen subsidie nodig, want de markt werkt.

Friesland heeft het levende bewijs in coöperatie Agricycling: één jaar, één coöperatie, 85.844 kg stikstof vervangen via kringloopcompost, €4,4 miljoen maatschappelijke waarde, geen subsidie. Schaal dit op naar Europa via bio-ethanol en je hebt het einde van import-afhankelijke energie — én van het stikstof-overschot.

Wat doet Brussel? Het kiest waterstof. Duitsland kreeg in april 2026 een quotum van 10% RFNBO in transport tegen 2040, plus "overriding public interest"-status voor waterstof-infrastructuur tot 2045. Bio-ethanol uit voedselgewassen wordt uitgefaseerd onder RED III. CropEnergies AG schreef het in juni 2026 met zoveel woorden: "Treat crop-based biomass, recycled carbon and CCU as complementary solutions" — Brussel wees het af.

Waterstof-pad (Brussel): kapitaalintensief, importafhankelijk, infrastructuur voor 2045, decennia weg van marktrijp.

BiCRS-pad (genegeerd): bestaande technologie, eigen grondstof, eigen koolstofkringloop, vandaag schaalbaar.

Brussel kiest de eerste. De Europese inwoner betaalt voor de tweede die niet komt.

Drie aanvallen, één patroon

Wat CBAM, ETS-uitbreiding en Pillar Two gemeen hebben: ze zijn op zichzelf elk "verdedigbaar" beleid. Klimaatleakage voorkomen. Belastingontwijking aanpakken. Concurrentievoorwaarden gelijktrekken.

Maar samengeperst, gelijktijdig, zonder coördinatie en zonder eigen alternatief, vormen ze één aanval op het Europese productieve weefsel.

Drie tangen op één productieve cel. De cel wijkt — naar Texas, naar Shanghai, naar Dubai. En binnen Europa blijft de inwoner achter met hogere prijzen, krimpend werkbedrijf, en een leiding die zegt: "Dit is goed voor het klimaat."

Wat de cijfers laten zien — en wat ze verbergen

De Sandbag-analyse van 12 juni 2026 erkent het deels openlijk: er is een "temporary funding gap" tot 2034 waarin CBAM-opbrengsten te laag zijn om de getroffen sectoren te compenseren. Subsidies "should focus on the period until 2034". Maar diezelfde subsidies worden door Pillar Two top-up effectief geneutraliseerd. Brussel reikt met de ene hand iets aan dat het met de andere weghaalt.

De PIK-studie (Phys.org, juni 2026) toont aan dat CBAM bij een carbon-prijs van $100/ton een "Brussels effect" kan veroorzaken: vier landen (Canada, Japan, Zuid-Korea, Taiwan) zouden meedoen aan klimaatprijzen. China alleen onder $20/ton. Onder huidige condities zal China niet meedoen — en de carbon-leakage blijft 15%.

Met andere woorden: Brussel betaalt prijs €75 om resultaat van 15% leakage te voorkomen — terwijl het 85% van het probleem onaangetast laat én zijn eigen industrie naar de rand drijft.

Wat anders moet

Vijf besluiten die Europa nodig heeft

  1. CBAM-export-rebate. EU-exporteurs naar derde markten moeten dezelfde rebate krijgen als importeurs een charge. Anders is het pure zelfsabotage. Het Sandbag-rapport erkent dit. De Commissie blokkeert het.
  2. BiCRS / bio-ethanol erkennen als evenwaardig aan waterstof onder RED III. Crop-based biomass én CCU als legitieme decarbonisatie-paden. CropEnergies' voorstel: Carbon Utilisation Trading System (CUTS). Vandaag invoerbaar.
  3. Pillar Two opschorten voor groene-investerings-incentives. De Substance-Based Income Exclusion uitbreiden tot innovatie- en industriële-substance-investeringen, niet alleen payroll en assets. Anders sterft elk nationaal industriebeleid.
  4. ETS bevriezen tot CBAM-export-gat is gedicht. De stijgende carbon-prijs zonder export-rebate is een tang op de Europese industrie die niet kan worden gerechtvaardigd.
  5. Stop met vermogensbelasting op fictief rendement (Box 3, vermogensaanwasbelasting, UTPR-doorwerking). Belasting alleen op werkelijke realisatie. Kapitaal dat niet vertrekt is kapitaal dat innoveert.

De inwoner wordt arm gemaakt

Het effect van dit alles is voorspelbaar. De Europese inwoner gaat in 2026-2030:

Dit is geen samenzwering. Het is geen Chinese plot, geen Russische desinformatie, geen Amerikaanse handelstruc. Het is de eigen Europese leiding die haar eigen organisme aanvalt, met de beste bedoelingen, vanuit modellen die geen rekening houden met waar Europese welvaart vandaan komt.

Brussel doet aan Europa wat Den Haag aan Nederland doet. De vorm is anders. De ziekte is dezelfde. En de patiënt — de Europese inwoner — wordt er stelselmatig armer van.

Wat nu

De Nederlandse boer is een spiegel voor de Europese industrie. De €212.795 per kilo stikstof in Nederland is de €75 per ton CO₂ in Brussel. Beide bedragen lijken in modellen logisch en zijn in werkelijkheid zelfdestructief.

Beide bedragen lopen door zolang de inwoner niet zegt: dit niet.

Brussel is verder weg dan Den Haag. Het Europees Parlement is moeilijker te raken dan de Tweede Kamer. Maar precies daarom is dit moment kritisch. De CBAM-uitbreiding loopt nu door het ECOFIN-traject. De Pillar Two GIR-deadline is 30 juni 2026. RED III-implementatie wordt deze maand vastgelegd in nationale wetgeving. Wie het nu niet benoemt, krijgt de gevolgen voor minstens een decennium.

Het Open Vizier benoemt het. En vraagt aan iedere lezer, ondernemer, boer, mkb'er, DGA, werknemer: Zegt u het verder. Wakker uw eigen Treg-cellen aan. De Europese auto-immuunziekte is een geneesbare ziekte — maar alleen als de patiënt zijn eigen herkenningsfout durft te erkennen.

De inwoner van Europa wordt arm gemaakt door zijn eigen leiding.

Niet door de buitenwereld. Niet door China. Niet door tegenslag. Door Brussel.

En de behandeling bestaat. Zij ligt op tafel. Zij wordt genegeerd.

Jacobus van Merksteijn

Jacobus van Merksteijn

Hoofdredacteur van Het Open Vizier. Ondernemer, ontwikkelaar van industriële en governance-innovaties (Carbon-Alert Ltd, TerraClean Ltd, GuardSkin Ltd). Schrijft over economische, ecologische en politieke systeemvraagstukken vanuit ervaring met de Brusselse en Haagse besluitvormingsmachine.